على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3566

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

يا مو در ديده گرفتن و يا مو در چشم شكستن و يا مو برآوردن چشم : چشم را آزار رسانيدن و بسيار خسته و مانده كردن . و مو از زبان برآوردن و يا مو از زبان رستن و يا مو بر زبان آمدن و يا مو بر زبان سبز شدن و يا مو برآوردن زبان : حرف زياد زدن و بسيار گفتن و فايده نكردن . و مو از خمير كشيدن : آسان شدن ؟ ؟ ؟ مو بر اندام خستن و يا مو بر تن راست شدن : غضبناك شدن و بسيار خشمگين گشتن . و مو بربستن : مهيا و آماده شدن . و مو به كف برآمدن . محال بودن كارى . و مو دادن و يا مو فرستادن : در جوف كاغذ مو گذاشتن و براى معشوقه فرستادن يعنى تن من در هجر تو مانند موى لاغر و نحيف گشته . و مو در اذيت سپيد شدن : بىنهايت نادان و احمق گشتن . و مو در ترازو زدن و يا مو زدن كفه : كاملا تعادل كردن . و مو در ميان ناگنجيدن : بطور تكميل دو نفر با هم متحد شدن . و موى شكافتن : دقت بسيار در كارى كردن . و مسكين مو و يا مشكين مو : گيسوى خوش‌بوى و سياه مانند مشك . مو ( mu ) ا . ع . نام گياهى دوايى . موء ( mu ' ) و مواء ( mov ' ) م . ع . ماء السنور موء و مواء : بانك كرد آن گربه . مواءلة ( mov 'alat ) م . ع . واءل الى الله مواءلة و ئالا : پناه گرفت بسوى خدا . واءل الى المكان : شتافت بسوى آن جاى . و واءل منه : طلب رهايى و نجات كرد از آن و رهايى جست از آن . مواءمة ( mov 'amat ) م . ع . واءم فلانا مواءمة و مأما : سازوارى نمود با فلان و يا مباهات كرد با وى . المثل : لو لا الوءام لهلك الانام : يعنى اگر موافقت و سازوارى در ميان مردم نبودى هر آينه مردمان از جنك و خونريزى هلاك و نابود شدندى . موابذة ( mov bezat ) ع . ج . موبذ . موابلة ( mov balat ) م . ع . هميشگى كردن در كارى . موات ( mav t ) ا . ع . چيز بىجان . و زمين بىمالك و بىسود و نامنتفع موات ( mav t ) م . ع . مات موتا و مواتا . ر . موت . موات ( mav t ) م . ع . مات موتا و مواتا و موتانا . ر . موت . موات ( mov t ) ا . ع . مرك . مؤأتاة ( mo ' t t ) م . ع . آتيته على ذلك الامر موأتاة : موافقت كردم او را برين كار مواتر ( mov ter ) و مواترة ( mov terat ) ص . ع . شترى كه يك زانو را بر زمين نهد آنگاه ديگرى را نه هر دو را بيك‌بار و بدين جهة سوارى وى مشكل باشد . يق : جمل مواتر و ناقة مواترة . مواترة ( mov tarat ) م . ع . واتر بين اخباره و واترها مواترة و وتارا : پى در پى و يكان يكان خبر فرستاد با مهلت . و گويند مواترة بين اشياء در صورتى است كه ميان آنها فتره‌اى باشد و الا مداركة و يا مواصلة مىگويند . و نيز مواترة : يك روز يا دو روز در ميان روزه داشتن و در روزهاى طاق روزه داشتن . و واترت الكتب مواترة : آوردم كتابها را تك تك بدون انقطاع . مواتنة ( mov tanat ) م . ع . ملازمت كردن كارى را . مواتى ( mov ti ) ص . ع . كمان نرم و قابل انعطاف . مواثبة ( mov sabat ) م . ع . بر همديگر برجستن و حمله كردن . يق : وثبه موثبة و وثابا و العامة تستعمله بمعنى المبادرة و المسارعة . مواثر ( mav ser ) ع . ج . ميثرة . مؤاثرة ( mo ' sarat ) م . ع . پسند كردن و برگزيدن . مواثق ( mov seq ) ع . ج . موثق . مواثق ( mov seq ) ص . ع . هم وثاق و متحد . مواثقة ( mov saqat ) م . ع . عهد و پيمان كردن با هم ، وثاق مثله . مؤاثم ( mov sem ) . ع . آنكه راه رود و باز ايستاده شود . مواثمة ( mov samat ) م . ع . با هم نبرد كردن در دويدن و برجستن در آن كه گويا دور مىكند خويشتن را . و بر همديگر صبر كردن . مؤاثى ( mo ' si ) ص . ع . دشمن بدخواه . مواثيق ( mav siq ) ع . ج . ميثاق . مواج ( mavv j ) ص . پ . مأخوذ از تازى - درياى موج‌دار و متلاطم . مواجب ( mav jeb ) ا . ع . ج . موجب . و كشتنگاه قوم و مصارع آنها . يق : خرج القوم الى مواجبهم اى الى مصارعهم .